Apoi Tuk E : Kan Ram A Him Lo Caah Kan Zaam, Kan Zaam Nak Ah Kan Him Hlei Lo Kan Lai Nu Pawl

Nai ah laitlang ah ka va tlung i u pah ahcun Tio kap khuaMizoram khuate ah ral a zam mi kan far le in ah ka tlun i cu ahcun ka farnu nih cun an him lonak kong a ka chimh i ka lung rawk ngai. Ka far taktak a si lo kapa far fa a si i ram buai ruangah an u fa rual in minung 5 mizoram ah an zam.

Zaan khat cu nazi hlei hnih hrawng ah inn ka an kingh leng mang i ka tho i ka va on cu inn chungah a rak lut i a lawi duh tilo. Ka mit le a ku tuk. ka fale le an i hngilh dih cang fawn i ka ttih tuk.

Na duh le it ko a ka ti i ka celh tilo i ka it. Ka ih tlawmpal ah kan ihnak lei ah a ra i ka pawng ah a rak it ve colh. Ka ttih tuk i ka tho i ph kaa chawn ter. A hodah na chawnh tiah a ka hal i kan pa ka ti aww a ka ti i. Ka pawng ah a rak thu than. Ka ttih tuk i ka tuar ti lo caah kan inn tang kan laimi ka call hna i an rak kai mah cun a lawi.

Voi 5 hrawng ih pi ding in a ka lem nain ka duh lo, pasal nei mi ka si kan leng hlah ka ti nain a duh lo. Keimah atuk midang tampi an um ve , kan i chawn tawn hna ah an tlaihhrem khawh mi zong an um leng cang.Inn dang ah kan i thial nain kan i thial bu zongah voi thum hrawng a kan pal. Ka ttih tuk caah khuadang ah kan i thial.

Zaan khat cu inn ka ka ong duh lo i kan inn cu chia tyuk kaw inn ka a hninh leng mang i a mah tein kan hrenh mi a ong i ka hngilh cang cu ahcun ka pawngah a it i theih hmanh hlah ning law ka au hnga i mual kan pho hnga.

Ka theih le cang ka in ka tho colh. ralit ko kan duh tuk le ka sinah hin a ka ti ka tihtuk i zaan khuadei ka it ngam ti lo. A zam nak khua le a min langhter a duh lo. a singing dihlak a ka chimh nain a tamtuk caah a tawinak in ka van tial colh. Mizoram ah a zam mi kan far le hi an him lotuk cang. Pumpak hrimhrim in kan i ralring a herh taktak. Crd… Pa Cung Mh

thawngpang dang relchap : Min Aung Hlaing Chunmang Le 2023 Thimnak

A luancia 2017 lioah khan NLD Central Committee upa U Win Htein nih “Anih (MAH) chunmang cu 2020 ah President ṭuan a si” tiah vawleicung minthang thawngthanhca New York Times ah a rak chim bal. U Win Htein nih cun Min Aung Hlaing president a si khawhnak ding lam pahnih a um tiah a chim fawn. U Win Htein hi NLD cozah a kai hnuin Naypyidaw ah a um i Suh Kyi he zarhkhat voikhat aa tong pengmi le ralbawi tampi he aa theihngalmi a si caah a chimmi bia hi zumh a ummi a si.

MAH hi ralbawizik (Commander in Chief) a si tiangah President si ding chunmang a manh bal lo. USDP chung i President Thein Sein le Thura Shwe Mann an i rem lo hnu khan President si duhnak lungthin a ngei tiah Thein Sein chan i ramkomh vuanci pakhat nih a chim. MAH le Thura Shwe Mann hi naihniam ngai in a ummi an si. MAH ralbawizik a si tiangah Pyituh Hlutdaw Chairman Thura Shwe Mann cu zarhkhat voikhat in a va ton peng ti a si.

Cuti i MAH le Shwe Mann an i naihniam cu Thein Sein i a vuanci pawl nih an duh ve lo. President Offcie vuanci U Soe Thein nih “Thura Shwe Mann hi presdent a ṭuan ding a si kho lo” tiah voi tampi a chim ti a si. A bik in Suh Kyi hlutdaw chung a luh i Shwe Mann he an i naihniam hnu lebang ah cun U Soe Thein te phu cu an thin a phang chinchin.

Cucaah MAH cu President Thein Sein lei ah ṭang dingin a phunphun in an lemsoi. Cuticun Dagon City Project nganpi ṭuan ding an pek. A fapa Aung Pyih Sone tender nganpipi an pek tiah Thein Sein chan lio ramkomh vuanci pakhat nih cun a chim fawn. Cu lawng si loin President Thein Sein le a vuanci pawl nih MAH le a kuttang ralbawi cheukhat cu an ton hna i Thura Shwe Mann hi president a si ahcun Suh Kyi he an i bawm lai i kan ngeihmi vialte an kan chuh ṭhan lai tiah an chimh. Kum 2015 thimnak ah USDP nih teinak kan hmuh ahcun President hi kumhnih le cheu lawng ka ṭuan lai i a dang kumhnih le cheu cu nangmah nih na ṭuan lai tiah MAH cu an lemsoi fawn. MAH nih kum 63 a si tiang ralbawizik a ṭuan khawh nakding ah cozah rianṭuannak phunglam zong kan remh lai tiah an ti.

Cucaah Vuanci Soe Thein nih ramkomh rian petu bu (ပြည်ထောင်စု ရာထူးဝန်အဖွဲ့ ) Chairman U Kyaw Thu cu cozan rianṭuannak phunglam remh dingin nawl a pek colh. Phunglam ningah cun kum 60 tiang lawng cozah rianṭuan khawh a si. Hi phunglam remhnak kong cu July 9, 2015 i tuahmi ramkomh hlutdaw ah an ceih i tam deuh nih an lungtlin lo caah an fehter kho lo. Cuticun President Thein Sein le a vuanci hna forhfialnak bangin MAH cu 2015 hnuin ramkhel ah a lut deuhdeuh i president ṭuan ding chunmang zong manh hram a thawk ve.

Asinain 2015, November ah thimnak cu tuah a si i USDP cu ṭhalolak in an sung ai! Thein Sein le MAH chunmang zong a tlau ve. Kum 2015 thimnak result kha cohlan lo dingin an i zuam len ko nain khalio i UEC Chairman U Tin Aye nih a duh lo pinah ralbawizik hlun Than Shwe nih NLD sinah nawlngeihnak pek phot dingin a ti hna caah NLD nih cozah an ser.

NLD nih cozah an ser hnu zongah MAH nih president ṭuan dingin chunmang a manh peng rih. Cucaah NLD Cozah chan vialte kha MAH cu NLD cozah he an i hlat, rian an ṭuanṭi kho tuk lo. USDP lei a hoih deuh. Cucaah a kuttang ah a rak um i pensen an lak hnuah USDP ah a lutmi ralbawi hlun hna kha biatak tein a komh hna. A kuttang ah a rak um i a hnuah hlutdaw palai a simi hna chungin a chimmi paoh a tuahmi hna kha hlutdaw ah a chuahpi duhmi biatung chuahpi dingin a fial hna.

Rakhine ramkulh hrambunh Western Command tlaitu ralbawi Tawng Aye kha Rakhine ramkulh Ngapali rili kam i vawlei chuhmi kongah buainak a rak tong i cucu dantat loin MAH nih a rak ngaihthiam. Cuticun ralbawi hlun Tawng Aye nih MAH chimmi paoh a zulh i a tuah peng ve.

Kum 2020 thimnak ah USDP in aa cuh dingmi palai an thimmi hna zong kha MAH sinah an hmuh i a lungtlin hnuah an fehter. USDP General Secretary U Thet Naing Win zong nih USDP nih an tuah dingmi vialte kha MAH sinah theihternak a tuah hmasa tawn. MAH zong nih 2020 thimnak ah USDP nih teinak an hmuh khawhhnga biatak tein a bawmh hna. Asinain USDP cu an sung ṭhiamṭhiam. Zatuak 26% hmanh an hmuh lo caah president ṭuan ding MAH chunmang cu a si kho hoi lo. Plan A cu a tlamtlin ti lo caah Plan B ningin cawlcangh an thawk ṭhan.

MAH nih U Tawng Aye cu thimnak ah vote cazin a dik lomi a um tiah hlutdaw ah biatung chuahpi dingin a fial. Cu kong cu thawnglatu hna sin zongah a chimter. Cun thawng fianternak zong an tuah i vote cazin a dik lomi a um tiah biatak tein an aupi. Cuti an tuah cu ralbawi dang hna nih an dirpi nak dingah a si. Hihi nawlngeihnak laknak dingah khua an khanmi a si. MAH nih cun vote cazin a dik lomi hi nuai 10 renglo a si tiah a chim nain UEC nih kumkhat chung zohfelnak an tuah i voikhat nak tam vote a pemi cazin 1,000 hrawng lawng an hmuh.

Kum 2020 thimnak ah vote cazin a dik lomi a um caah nawlngeihnak kan lak an timi cu MAH nih president a ṭuan khawh nakhnga an sermi Plan B a si ti a fiang ngaingai. Nawlngeihnak an lak lawngah MAH nih president ṭuan ding a chunmang a tlamtlinh khawh lai cu mu! Cucaah nawlngeihnak an lak hnuin thimnak ah PR (Proportional representation) System kan hman lai an tinak a si. PR System an hman lawngah USDP nih thimnak ah zatuak 26% cung an hmuh khawh lai.

Cu hlan thimnak i an rak hmanmi First-past-the-post (FPTP) cu vote tam bik a hmumi party nih ṭhutdan vialte i lak i cozah ser a si. FPTP ningin thimnak an tuah ahcun USDP nih zatuak 26% cung teinak an hmu kho lai lo. USDP nih zatuak 26.% teinak an hmuh ahcun ralkap palai 25% he an i fonh lai i cozah an ser khawh lai. Cuticun MAH zong Myanmar ramhun (president) a si kho lai. Cucaah MAH nih hramhram in nawlngeihnak an lak hi a si tiah ramkhel thiamsang hna nih an chim.

Asinain atu hi president si ding nakin ralbawizik si i phungsernak, uknak le biaceihnak timi cozah suttung pathum hna hi amah pakhat lawng nih kum tampi tlaih dingin aa timtuah tiah chimrel a tam ngai. A tawifiannak cun Than Shwe nawl kha cawn aa tim. Cuti chimrel a sinak cu a ruang a um tiah Myanmar ramkhel kong hlathlaitu hna nih an chim.

MAH nih thimnak kan tuah ṭhan lai tiah a chimmi cu thiamsang tampi nih an zum lo. Dec 23, 2021 ah Hmawbi i ralbawi training a kai liomi hna he tonnak ah MAH nih “Ram a daih le daih lo zoh in 2023, August ah zapi i tel khawhmi thimnak kan tuah khawh nakhnga kan i zuam cuahmah” tiah a chim. Thimnak kan tuah hrimhrim lai ti a si lo, ram a daih le daih lo zoh in timi bia dangdanh a telh. Cu ruangah 2023 ah thimnak kan tuah lai tiah MAH nih a chimmi hi a lunghring mi le a zum lomi an tamnak a si.

A ruang dang a um rih. SAC nih an i cherhchanmi 2008 phunghrampi an rak sernak Hleku khuapi Nyanghnapin (ညောင်နှစ်ပင်) Town Hall cu MAH nih a va zoh i ṭha tein remh dingah nawl a pek hna tiah theih a si. Cu a va zohnak hmanthlak cu June 8 ah SAC kuttang media nih an langhter. Inn va zoh sawhsawh ding a si ahcun vuanci pakhat khat maw, ralbawi pakhat khat maw a fial khawh ko, asinain amah hrimhrim nih a va zohmi cu thil pakhat khat langhter a duh caah a si tiah ramkhel hlathlaitu hna nih an chim.

MAH nih a chim ningah cun August, 2023 ah thimnak tuah a si lai. Hi thimnak he pehtlai in MAH nih Plan A le Plan B a ngei ṭhan tiah thiamsang hna nih an chim. Plan A cu thimnak ah amah ṭanhtu party nih teinak an hmuh ahcun nawlngeihnak pek ding. Plan B cu phunghrampi a thar in kan ser lai tiin Than Shwe bantukin kum saupi khongton uknak tlaih ding!

MAH nih nawlngeihnak a lak ah khan a kuttang ralbawi zeimawzat an lungtling lo ti a si. Cucaah MAH nih a kuttang ralbawi le ralkap sawhsawh hna sin tiangah a kal i nawlngeihnak kan lakmi a si, chikhat kan tlaih chungmi a si, thimnak kan tuah lai i teinak a hmutu party sinah nawlngeihnak kan pek ṭhan lai tiah a chim lengmang. Asinain ramchung hmunkip ah kahdohnak a um i ram a dai rih lo tiin thimnak hi tuah loin um khawh a si ve.

Asinain 2008 phunghrampi ningin cun ralkap nih kumhnih tiang lawng nawlngeihnak an tlaih khawh. Kumkhat an tlaih lai i ram a daih lo ahcun thlaruk-thlaruk in voihnih an sauh khawh. Kan theih cio bangin July, 2022 ah a voihnihnak an sauh cang caah cu an sauhmi thlaruk a dih in cun ralkap nih nawlngeihnak an tlai kho ti lo.

Than Shwe nih a rak sermi 2008 phunghrampi pohmah 445 ah Nah-Wah Tah le Nah-Ah-Phah chan lio an sualnak vialte hna kha dantat kho lo dingin a kham. MAH nih amah le a chungkhar siseh a sualṭi hawi ralbawi dang hna himnak caah phunghrampi a thar a ser te lai tiah zumh a si. Cu phunghrampi thar ah cun SAC chan i sual le ṭhatlonak an tuahmi vialte kongah tazacuai le dantat khawh lo dingin a kham ve lai. Cuti a tuah ding a si ahcun a tlai bik 2023, January thla dih hlanah biakhiahnak an tuah a hau hnga.

Atulio boruak zoh tikah PDF, CDF le tlangcung hriamtlaibu an ṭhawng chin lengmang. SAC ralkap a thimi an tam chin lengmang ve. Cutikah thlaruk chungah SAC nih tualchung hriamtlai hna hi a tei kho hna lai lo i daihnak zong a um kho lai lo. Daihnak si loin meithal thawng tu kan theih deuhdeuh lai ti a fiang. Cuticun ramchung daihnak a um lo caah thimnak kan tuah kho lo an ti te lai. Khatlei ah phunghrampi ningin kumhnih cung nawlngeihnak tlaih khawh a si fawn lo caah 2008 phunghrampi cu kan hrawh cang, a thi cang tiah an thanh te lai. Cun phunghrampi a thar an ser lai. Hi vialte hi MAH nih ṭha tein aa timtuah caah 2008 phunghrampi an rak sernak Nyanghnapin khua i Town Hall a va zoh i remh dingin a fial hna nak a si tiah zumh a si.

Asinain hihi a si bak lai tiah chim awk cu a ṭha thlu lo. Thlaruk chungah tualchung hriamtlai hna nih SAC ralkap hi an tei, an nawr khawh deuh hna a si ahcun August, 2023 ah thimnak tuah dingin biaruahnak ngeih khawh a si lai. Tualchung hriamtlai lei an sungh deuh ahcun MAH nih phunghrampi a thar kan ser lai a ti lai i Than Shwe bantukin caansaupi khongton uknak tlaih khawh a si tiah ramkhel thiamsang hna nih an zumh.

Be the first to comment

Leave a Reply

Your email address will not be published.


*